Page 86 - Demo

7Karli II.Piktur%u00eb e S%u00ebr G. Knellerit, 16855Jakovi II, Piktur%u00eb e S%u00ebr G. Knellerit, 16806Akti i Lirive dhe i t%u00eb Drejtaveana e Parlamentit i vendosi dy grupimet, Partin%u00eb Mbret%u00ebrore (grupimi i ruajalist%u00ebve) dhe Partin%u00eb Parlamentare (grupimi i kok%u00ebrrumbullak%u00ebve), n%u00eb pozicione t%u00eb pakthyeshme, gj%u00eb q%u00eb %u00e7oi n%u00eb dy luft%u00ebrat civile: Lufta e Par%u00eb, 1642-1646 dhe Lufta e Dyt%u00eb, 1648-1649. Ato p%u00ebrfunduan me fitoren e partizan%u00ebve indipendent%u00eb t%u00eb Parlamentit, ku spikati figura e Oliver Kromuellit (Oliver Cromwell). Mbreti u gjykua nga nj%u00eb gjykat%u00eb speciale, e em%u00ebruar nga element%u00eb radikal%u00eb t%u00eb Parlamentit. Ai u d%u00ebnua me vdekje dhe u ekzekutua m%u00eb 30 janar 1649. N%u00eb mars 1649, u hoq Dhoma e Lord%u00ebve dhe Dhoma e Komunave u shpall organi m%u00eb i lart%u00eb i pushtetit shtet%u00ebror. K%u00ebshtu, Parlamenti ishte tashm%u00eb nj%u00eb institucion i cunguar. Ky parlament em%u00ebroi K%u00ebshillin e Shtetit, i njohur m%u00eb von%u00eb si K%u00ebshilli i Fsheht%u00eb i Protektorit Kromuell. Fazat kryesore q%u00eb pasuan r%u00ebnien e monarkis%u00eb jan%u00eb: 1. Republika, janar 1649-1653; 2. Protektorati i Kromuellit, 1653-1660. Pasi kishte jetuar p%u00ebr 11 vjet pa parlament, vendi jetoi edhe 11 vjet t%u00eb tjera pa mbret, nga viti 1649 deri m%u00eb 1660. Kjo shtrirje n%u00eb koh%u00eb ka qen%u00eb epoka e Republik%u00ebs puritane t%u00eb Oliver Kromuellit dhe, p%u00ebr nj%u00eb periudh%u00eb t%u00eb shkurt%u00ebr, e t%u00eb birit, Ri%u00e7ardit.Kushtetuta e Protektoratit %u00ebsht%u00eb quajtur %u201cInstrumenti i Administrimit%u201d. N%u00eb planin e brendsh%u00ebm u vendos nj%u00eb regjim i rrept%u00eb puritan. Mir%u00ebpo, paq%u00ebndrueshm%u00ebria politike e vendit b%u00ebri q%u00eb n%u00eb vitin 1660, monarkia t%u00eb restaurohej s%u00ebrish me Karlin II, djalin e mbretit t%u00eb ekzekutuar m%u00eb 1649. Monark%u00ebt e rinj Stjuart%u00eb, t%u00eb rivendosur n%u00eb fron, Karli II (1660-1685) dhe Jakovi II (1685-1688), b%u00ebn%u00eb s%u00ebrish p%u00ebrpjekje p%u00ebr prishjen e marr%u00ebveshjes s%u00eb arritur p%u00ebr ruajtjen e ekuilibrit mes pushteteve t%u00eb mbretit dhe Parlamentit, si dhe t%u00eb ekuilibrave fetar%u00eb n%u00eb vend. Revolucioni i Lavdish%u00ebmN%u00eb vitin 1688, shp%u00ebrtheu nj%u00eb revolt%u00eb e kryesuar nga nj%u00eb grup fisnik%u00ebsh, q%u00eb solli, pa gjakderdhje, rr%u00ebzimin e Jakovit II dhe ardhjen n%u00eb fronin mbret%u00ebror anglez t%u00eb Uilliam Oranzhit, nj%u00eb kampion i protestantizimit n%u00eb sken%u00ebn evropiane, dhe s%u00eb bij%u00ebs protestante t%u00eb Jakovit II, Marias. Uilliam Oranzhi u b%u00eb edhe mbreti i Anglis%u00eb me emrin Uilliam III. P%u00ebrmbysja e vitit 1688 njihet si Revolucioni i Lavdish%u00ebm, sepse, pa dhun%u00eb, u arrit%u00ebn ndryshime revolucionare p%u00ebrparimtare dhe kushtetuese, t%u00eb panjohura p%u00ebr koh%u00ebn dhe q%u00eb mbijetojn%u00eb edhe sot e k%u00ebsaj dite. U hap rruga p%u00ebr vendosjen e monarkis%u00eb parlamentare dhe p%u00ebr forcimin e parlamentarizmit. M%u00eb 1689, u shpall Akti i Lirive dhe i t%u00eb Drejtave, i cili p%u00ebrforcoi t%u00eb drejtat e vjetra t%u00eb Parlamentit, lirit%u00eb qytetare, t%u00eb drejt%u00ebn p%u00ebr t%u00eb b%u00ebr%u00eb peticione, lirin%u00eb e fjal%u00ebs, zgjedhjet e lira p%u00ebr Dhom%u00ebn e Komunave etj. Monarkut i ndalohej 84